Năc doó châc lươt ch’ngai ha ooy, n’đăh tây thành phố Đà Nẵng, zr’lụ da ding Trường Sơn cơnh lâng râu t’viêng âng crâng, ch’ngaach liêm âng toọm đac lâng apêê vêêl bhươl dzợ zư đơc liêm pr’ăt tr’mông cơnh ahay… xooc r’dợ dưr vaih đhị tươc cha ơh, pa đhêy bơơn bâc ngai chơơc tươc. Ama Homestay năc muy đhị pa đhêy cơnh đêêc, liêm pr’hay, tân taach đh’hi đoọng t’mooi bơơn ăt pa đhêy đhị râu ngoop liêm lâng bơơn năl pr’ăt tr’mông da ding ca coong muy cơnh liêm ghit bhlâng

Đhị Trung tâm thành phố Đà Nẵng ch’ngai dâng 40 km, truih ting c’lâng 14G chô n’đăh tây, z’lâh bâc c’năt c’lâng văng gur, bơr n’đăh c’lâng pr’hoọm t’viêng âng crâng ca coong, vêy đhị tân leh đợ đhr’nong đong coh đool bha đưn, chr’val da ding ca coong Sông Vàng r’dợ dưr tân leh muy zr’lụ têêm ngăn, liêm pr’hay la lay lâng râu k’uôih k’đhuôih coh phố thị.

Đhị tươc t’mêê t’đang t’pâh t’mooi bêl đâc ooy chr’val da ding ca coong Sông Vàng coh cr’chăl đăn đâu năc đoo Ama Homestay. Ăt đhị đool da ding âng vêêl Tống Cói, Ama Homestay năc muy đhị n’jưah têêm ngăn n’jưah liêm pr’hay đơơng chô ha hêê vêy râu âi looih tơợ bêl tơơp booi moot.

“Tơợ bêl tơơp tươc Ama, acu âi lêy liêm pr’hay âng zr’lụ n’nâu. Coh đâu đợ apêê đhr’nong đong n’loong liêm c’chăl lâng tơơm n’loong, đh’hi đhí âng da ding ca coong bhrợ đợ mơ ga lêêh k’bao coh đay choom dưr bil bal lưch”.

“Râu âng cu lêy liêm choom bhlâng năc đoo râu hơnh deh liêm ta nih âng c’la Ama. Căh muy cơnh đêêc, acu dzợ bơơn năl văn hóa Cơ Tu, cha ộm apêê ch’na pr’ộm âng da ding ca coong coh đâu”.

Ama Homestay bơơn choh bhrợ ting pr’đhang liêm crêê lâng crâng ca coong, plêêng k’tiêc, lâng zư đơc đợ c’leh liêm tỵ âi vaih l’lăm âng đhăm k’tiêc Đông Giang. Amoó Nguyễn Thị Bình, c’la Ama Homestay, n’niên lâng dưr pâ coh zr’lụ đô thị tỉnh Thanh Hóa. C’moo 2001, xang bêl tốt nghiệp ngành Công nghệ thông tin, coh muy g’luh lươt cha ơh ooy Quảng Nam, amoó bơơn pr’zơc pr’zươc lươt ooy da ding ca coong Đông Giang chơơc bơơn năl. Căh bhr’nêy, g’luh lươt n’năc năc dưr vaih p’lêêh c’lâng tr’xăl ga măc coh lang amoó.

Chăp kiêng râu liêm pr’hay âng crâng ca coong, đha nui liêm, tih loom âng đha nuôr Cơ Tu, amoó Bình quyết định ăt coh đâu ma mông bhrợ têng. Cơnh lâng chuyên môn âi bơơn pa choom, amoó bơơn đơp moot pa bhrợ văn thư UBND thị trấn Prao, chr’hoong Đông Giang, tỉnh Quảng Nam ty. Công năc đhị đhăm k’tiêc m’nâu, amoó lum anoo Trần Quang Tuyến, k’diic đoo nâu câi, công tơợ lơơng tươc Đông Giang bhrợ têng.

Bâc t’ngay tơơp ma mông coh k’tiêc t’mêê lum bâc râu zr’năh k’đhap, da dô loom. N’đhơ cơnh đêêc, đươi râu zooi đoọng âng đha nuôr lâng đồng nghiệp, anhi đoo r’dợ yêm têêm pr’ăt tr’mong, xang năc lêy coh đâu cơnh vêêl đong thứ bơr âng đay.

Xang bâc c’moo ăt ma mông bhrợ têng lâng Đông Giang, pa bhlâng năc bêl thành phố vêy xa nay pa dưr du lịch da ding ca coong, bơơn lêy pr’đơợ plêêng k’tiêc, đhr’niêng bh’rợ âng vêêl đong, anhi đoo năc tơơp cr’noọ kiêng bhrợ pa dưr muy dhị pa đhêy dzung ha t’mooi. Tươc c’moo 2023, đhị đhăm bhưah lâh 5.000 mét vuông, Ama Homestay năc âi bơơn bhrợ pa dưr, dưr vaih đhị đhêy ăt, cha ơh la lêy liêm pr’hay ha t’mooi.

Amoó Bình xay moon:

“Ama năc đoo p’rá Cơ Tu đoọng moon tươc ca conh, pay đh’nơc Ama đoọng ha Homestay n’nâu năc kiêng p’têêt lâng văn hóa, đhr’niêng bh’rợ âng ma nưih coh đâu, pay đợ râu xooc âi vêy bhrợ pr’đơợ đoọng pa dưr. Đh’rưah lâng năc râu cr’noọ kiêng pa căh loom chăp hơnh lâng đhăm k’tiêc n’nâu, đha nuôr coh đâu âi zooi đoọng diic điêl đâc ooy đâu bhrợ têng lâh 20 c’moo ha nua”.

Tươc lâng Ama Homestay, t’mooi căh muy bơơn ăt đhị râu tân taach ch’ngaach, năc dzợ vêy bơơn năl pr’ăt tr’mông liêm ta nih âng da ding ca coong. Tơợ bh’rợ bơơn r’veh coh bhươn, ha beh a xiu coh aboc, c’la đay uh bhrợ đợ ch’na âng đay kiêng, tươc pêêh dâu tằm, pêê cr’choo, câm oih đhị tang căh câ đh’rưah uh bhrợ, cha ộm, bhui har,… zâp râu zêng bhrợ t’vaih râu liêm pr’hay, bhui har cơnh xooc rach chô lâng muy zr’lụ bhươn âi looih.

Zr’lụ n’nâu bơơn ra pă liêm lâng nang cr’choo, aboc a xiu, zr’lụ bhui har, aboc bh’luôh, liêm glăp ha pêê pr’loọng đong, c’bhuh pr’zơc căh câ đợ c’bhuh t’mooi dâng 30 cha năc kiêng chơơc tươc muy đhị pa đhêy, cha ơh, bhui har.

Amoó Bình đoọng năl, xooc Ama Homestay vêy 7 đhr’nong đong n’loong bơơn bhrợ cơnh đong đh’rơơng âng ma nưih Cơ Tu. Moot apêê t’ngay x’ría tuần, pa bhlâng năc apêê t’ngay đhêy lễ cơnh 30/4 lâng 1/5 ha nua, Homestay âng amoó ta luôn bing lưch phòng, đoọng lêy râu liêm pr’hay âng bh’rợ du lịch bơơn năl đhr’niêng bh’rợ, plêêng k’tiêc, crâng ca coong.

“Xooc đâu, Ama Homestay xooc bhrợ pa dưr bâc râu dzợ, bhrợ t’bhưah dịch vụ t’bơơn năl đoọng ha đha nuôr lâh, cơnh bhrợ p’xoọng phòng, apêê zr’lụ nang bhơi goc, bhơi r’veh râu lơơng, zr’lụ băn a tưch p’loh coh bhươn, bhrợ t’vaih zr’lụ giao lưu văn hóa truyền thống,… Bêl dự án bhrợ têng xang năc vêy pr’đơợ bhrợ t’vaih bh’rợ tr’nêng, ha dưr dal bh’nơơn bh’rợ ha đha nuôr đhị vêêl đong, choh apêê bhơi r’veh, bh’nơơn âng da ding ca coong đoọng ha t’mooi đươi dua”.

Xang k’noọ 2 c’moo bhrợ têng, Ama Homestay xooc r’dợ dưr vaih đhị pa đhêy dzung bơơn bâc t’mooi chơơih pay bêl chô tươc lâng da ding ca coong Đà Nẵng. Căh muy năc đhị pa đhêy, coh đâu dzợ bhrợ t’vaih ha t’mooi vêy pr’đơợ bơơn năl ghit lâh mơ pr’ăt tr’mông, đhr’niêng bh’rợ lâng c’leh văn hóa liêm pr’hay âng đha nuôr Cơ Tu.

T’cooh Bhriu Dết, Phó Chủ tịch UBND chr’val Sông Vàng đoọng năl, xooc coh vêêl đong chr’val vêy dâng 8 pr’đhang du lịch crâng đac, du lịch vêêl bhươl. Coh Nghị quyết Đại hội Đảng bộ chr’val g’luh I, nhiệm kỳ 2025-20230, vêêl đong xay moon pa dưr du lịch crâng đac, du lịch vêêl bhươl năc muy coh bâc bh’rợ chr’năp bhlâng, đoọng tr’mông tr’meh – pr’ăt tr’nơt dưr k’rơ lâng nhâm mâng.

“Vêêl đong xay moon pa dưr du lịch crâng đac, du lịch vêêl bhươl năc muy coh bâc c’lâng bh’rợ liêm glăp lâng pr’đơợ zr’lụ da ding ca coong. Pr’đhang Ama Homestay tr’nơơp âi bhrợ têng liêm pr’đơợ âi vêy, đh’rưah p’têêt lâng văn hóa vêêl đong lâng bhrợ t’vaih p’xoọng c’lâng bhrợ cha ha đha nuôr. Cr’chăl tươc, azi vêy t’bhlâng bhrợ t’vaih pr’đơợ đoọng apêê pr’đhang cơnh đâu dưr k’rơ, đh’rưah lâng k’đhơợng nhâm bh’rợ nhâm mâng, k’đhơợng nhâm c’leh văn hóa lâng zư lêy môi trường”.

Tơợ bâc pr’đhang cơnh Ama Homestay, vêy choom lêy du lịch da ding ca coong Đà Nẵng xooc bhrợ t’vaih muy c’lâng lươt bâc râu choom p’rơơm: Pa dưr za nươr ooy plêêng k’tiêc, văn hóa lâng năc đha nuôr vêêl bhươl. Bêl zâp đhr’nong đong, zr’lụ nang chr’noh, zâp ch’na, pr’múa, xa nul chiing cha gâr bơơn zư đơc lâng truih muy cơnh liêm ta nih, t’mooi căh muy tươc đoọng pa đhêy năc dzợ đoọng bơơn năl ghit đhr’niêng bh’rợ âng đhăm k’tiêc.

Pa dưr du lịch crâng đac, du lịch vêêl bhươl tu cơnh đêêc căh muy zooi bhrợ pa dưr pr’đơợ da ding ca coong n’đăh Tây, năc dzợ bhrợ t’vaih p’xoọng c’lâng bhrợ cha, ha dưr dal râu pa chô ha đha nuôr. Lâng bêl apêê chr’năp âng vêêl đong bơơn zư lêy, pa dưr crêê cơnh, da ding ca coong Đà Nẵng vêy ting t’ngay ting dưr vaih đhị tươc liêm pr’hay coh bản đồ du lịch âng thành phố./.

AMA HOMESTAY– ĐIỂM ĐẾN MỚI Ở MIỀN NÚI ĐÀ NẴNG

Giữa những ngày hè oi bức, phố thị đông đúc và ồn ào, nhiều người lại muốn rời đi đâu đó… chỉ để hít một hơi không khí thật trong lành, tìm một khoảng lặng cho mình.

Không cần đi quá xa, ở phía Tây thành phố Đà Nẵng, vùng núi Trường Sơn với rừng xanh, suối mát và những bản làng còn giữ nguyên nếp sống mộc mạc… đang dần trở thành điểm đến được nhiều người tìm về. Ama Homestay là một điểm dừng chân như thế – mộc mạc, gần gũi, để du khách tìm lại sự yên tĩnh và trải nghiệm đời sống miền núi một cách chân thực nhất

Cách Trung tâm thành phố Đà Nẵng khoảng 40 km, theo tuyến đường 14G hướng về phía tây, vượt qua từng khúc cua uốn lượn, hai bên đường màu xanh của núi rừng trải dài, thi thoảng xen những nếp nhà nhỏ nép mình bên sườn đồi,  xã miền núi Sông Vàng dần hiện lên một không gian trong lành, yên tĩnh, khác hẳn với sự ồn ào nơi phố thị.

Điểm đến mới thu hút du khách khi đến với xã miền núi Sông Vàng trong thời gian gần đây chính là Ama Homestay. Nằm gọn dưới chân núi của thôn Tống Cói, Ama Homestay là một không gian vừa bình yên vừa giản dị mà cũng thật thơ mộng, mang lại cảm giác thân quen ngay từ lần đầu ghé đến.

“Ngay từ khi đặt chân đến Ama, tôi đã bị thu hút không gian gần gũi với thiên nhiên. Ở đây những căn nhà gỗ xinh đẹp xen những hàng cây xanh, không khí trong lành của vùng núi khiến những mệt mỏi trong tôi dần như tan biến”.

“Điều khiến tôi ấn tượng nhất đó là sự mến khách, thân thiện của cô chủ Ama. Không chỉ thế, tôi còn được trải nghiệm không gian văn hóa Cơ Tu, thưởng thức các món ăn đặc trưng của miền núi”.

Ama Homestay được xây dựng theo hướng gần gũi với thiên nhiên, hài hòa cùng cảnh sắc núi rừng và giữ lại những nét mộc mạc, bình dị vốn có của vùng đất miền núi Đông Giang. Chị Nguyễn Thị Bình, chủ Ama Homestay, sinh ra và lớn lên ở vùng đô thị tỉnh Thanh Hóa. Năm 2001, sau khi tốt nghiệp ngành Công nghệ thông tin, trong một chuyến du lịch vào Quảng Nam, chị được người quen rủ lên miền núi Đông Giang khám phá. Không ngờ, chuyến đi tưởng như tình cờ ấy lại trở thành bước ngoặt lớn trong cuộc đời chị.

Bị cuốn hút bởi vẻ đẹp nguyên sơ của núi rừng, bởi sự mộc mạc, chân thành của đồng bào Cơ Tu, chị Bình quyết định ở lại lập nghiệp. Với chuyên môn được đào tạo, chị được nhận vào làm việc tại bộ phận văn thư UBND thị trấn Prao, huyện Đông Giang, tỉnh Quảng Nam cũ. Cũng chính tại vùng đất này, chị gặp anh Trần Quang Tuyến, người sau này trở thành bạn đời của chị, cũng là người từ nơi khác đến Đông Giang lập nghiệp.

Những ngày đầu nơi đất mới không tránh khỏi khó khăn, bỡ ngỡ. Nhưng nhờ sự đùm bọc, sẻ chia của bà con và đồng nghiệp, anh chị dần ổn định cuộc sống, rồi xem nơi đây như quê hương thứ hai của mình.

Sau nhiều năm gắn bó với Đông Giang, đặc biệt khi thành phố định hướng phát triển du lịch miền núi, nhận thấy lợi thế về cảnh quan, khí hậu và bản sắc văn hóa bản địa, anh chị ấp ủ ý tưởng xây dựng một điểm dừng chân cho du khách. Đến năm 2023, trên diện tích hơn 5.000 mét vuông, Ama Homestay chính thức hình thành, trở thành không gian nghỉ dưỡng gần gũi, nơi du khách có thể chạm vào vẻ đẹp bình yên của núi rừng và đời sống văn hóa Cơ Tu. Chị Bình chia sẻ:

 “Ama tiếng Cơ Tu là người cha. Lấy tên Ama cho Homestay này là muốn gắn với văn hóa, phong tục của người dân ở đây, lấy những gì đang có để làm nền tảng phát triển. Đồng thời cũng như muốn tri ân mảnh đất này, bà con nơi đây đã đùm bọc, giúp đỡ vợ chồng lên đây lập nghiệp hơn 20 năm qua.”

Đến với Ama Homestay, du khách không chỉ tìm được một chốn nghỉ ngơi giữa thiên nhiên trong lành, mà còn có dịp tự mình trải nghiệm nhịp sống bình dị của vùng cao. Từ việc hái rau trong vườn, câu cá dưới ao, tự tay chế biến những món ăn dân dã, đến hái dâu tằm, hái sim, đốt lửa trại hay cùng nhau nấu nướng, vui chơi… tất cả tạo nên cảm giác gần gũi, ấm áp như đang trở về với một khu vườn thân quen.

Không gian ở đây được bố trí hài hòa với vườn sim, ao cá, khu vui chơi, hồ bơi, phù hợp cho các gia đình, nhóm bạn hoặc những đoàn khách khoảng 30 người muốn tìm một điểm dừng chân để nghỉ dưỡng, trải nghiệm và gắn kết.

Chị Bình cho biết, hiện Ama Homestay có 7 căn nhà gỗ, được thiết kế theo kiến trúc nhà sàn của người Cơ Tu. Vào những ngày cuối tuần, nhất là các dịp nghỉ lễ như 30/4 và 1/5 vừa qua, Homestay của chị thường kín phòng, cho thấy sức hút ngày càng rõ của loại hình du lịch trải nghiệm giữa không gian văn hóa, thiên nhiên miền núi.

 “Hiện nay, Ama Homestay vẫn đang tiếp tục hoàn thiện các hạng mục, mở rộng dịch vụ trải nghiệm để phục vụ du khách tốt hơn, như mở rộng thêm phòng, các khu vườn rau dớn, rau rừng, hoa, khu vực nuôi gà thả vườn, tạo không gian giao lưu văn hóa truyền thống,… Khi dự án hoàn thiện sẽ là cơ hội việc làm, nâng cao thu nhập cho bà con tại chỗ trồng các loại rau rừng, đặc sản của miền núi để phục vụ khách.”

Sau gần 2 năm chính thức đi vào hoạt động, Ama Homestay đang dần trở thành điểm dừng chân được nhiều du khách lựa chọn khi tìm về miền núi Đà Nẵng. Không chỉ là nơi nghỉ ngơi giữa không gian xanh mát, yên bình, nơi đây còn mở ra cho du khách cơ hội cảm nhận rõ hơn nhịp sống, phong tục và nét văn hóa đặc sắc của đồng bào Cơ Tu.

Ông Bhríu Dết, Phó Chủ tịch UBND xã Sông Vàng cho biết, hiện trên địa bàn xã có khoảng 8 mô hình du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng đang hoạt động. Trong Nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030, địa phương xác định phát triển du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng là một trong những nhiệm vụ đột phá, nhằm thúc đẩy kinh tế - xã hội phát triển nhanh và bền vững.

 “Địa phương xác định phát triển du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng là một trong những hướng đi phù hợp với điều kiện vùng miền núi. Mô hình Ama Homestay bước đầu đã khai thác tốt lợi thế cảnh quan tự nhiên, đồng thời gắn với văn hóa bản địa và tạo thêm sinh kế cho người dân. Thời gian tới, chúng tôi sẽ tiếp tục tạo điều kiện để các mô hình như thế này phát triển, đồng thời phải đảm bảo yếu tố bền vững, giữ gìn bản sắc văn hóa và bảo vệ môi trường.”

Từ những mô hình như Ama Homestay, có thể thấy du lịch miền núi Đà Nẵng đang mở ra một hướng đi nhiều triển vọng: phát triển dựa vào thiên nhiên, văn hóa và chính cộng đồng bản địa. Khi mỗi nếp nhà, khu vườn, món ăn, điệu múa, tiếng cồng chiêng được gìn giữ và kể lại bằng cách gần gũi, chân thành, du khách không chỉ đến để nghỉ ngơi mà còn để cảm nhận chiều sâu văn hóa của vùng đất.

Phát triển du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng vì thế không chỉ giúp đánh thức tiềm năng vùng núi phía Tây, mà còn tạo thêm sinh kế, nâng cao thu nhập cho người dân. Và khi những giá trị bản địa được trân trọng, phát huy đúng hướng, miền núi Đà Nẵng sẽ ngày càng trở thành điểm đến hấp dẫn, giàu bản sắc trên bản đồ du lịch của thành phố./.