T’ngay đâu, đhị bấc vel bhươl chr’val Tây Giang, pazêng đong bơơn ta choh bhrợ nhâm mâng lâng chr’năp k’ha riêng ức đồng xoọc xăl pazêng đong ặt ba bơơ. Jưah lâng đêêc nắc pazêng cr’noọ bh’rợ bhrợ cha cơnh ch’choh b’băn, kinh doanh la leh đơơng chô thu nhập têệm ngăn đoọng ha đhanuôr. Vêy bh’nơơn năc đoo năc đươi tơợ zên vặ chính sách bơơn ta đoọng vặ crêê ma nưih, crêê bh’rợ.

Đong ặt t’mêê chr’năp lâh 500 ức đồng âng pr’loọng amoó A Lăng Thị Vẹt, ặt vel Anonh năc đươi tơợ zên vặ vêy pa chô bh’nơơn dal, đươi dua zên crêê cơnh. Lâh 10 c’moo hay, pr’loọng amoó dzợ k’đhap k’ra, tr’mông tr’meh g’nưm tơợ ha rêê. C’moo 2012, a moó bơơn vel đong zooi 1 p’nong k’roọc m’ma đoọng tơợp bhrợ cha. Tơợ 3 c’moo k’rang băn, k’roọc pậ liêm lâng rưah 3 p’nong coon. Lêy b’băn vêy pa chô bh’nơơn, amoó pa câl 1 p’nong đoọng pay zên k’rong bhrợ cha, đh’rưah năc vặ pa xoọng 100 ức đồng tơợ Ngân hàng Chính sách Xã hội câl pa xoọng 5 p’nong k’roọc m’ma, k’rong bhrợ k’roọl liêm mâng coh bhươn đong.

Tước nâu kêi, cr’năn k’roọc âng pr’loọng đong năc vêy ta luôn 10 p’nong, zập c’moo pa câl tơợ 2 tước 3 p’nong, zập p’nong pa câl chr’năp tơợ 15 tước 20 ức đồng. Lâh mơ, pr’loọng dzợ băn a’ọc, a tưch a đha, máy xát ha roo. Xoọc đâu, pazêng đợ zên âng pr’loọng đong amoó A Lăng Thị Vẹt bơơn k’nặ 200 ức đồng/c’moo.“Đong zi vêy cơnh đâu năc đươi tơợ vel đong zooi k’roọc m’ma, t’vaih pr’đơợ đoọng vặ zên t’đui đoọng. Cơnh acu lêy, kiêng ca van ca bhộ năc c’la đay pa zay bhrợ têng cha, vêy cơnh đêêc vêy choom ha dưr đanh mâng, oọ đương g’nưm tơợ Nhà nước. Ađay pa zay bhrợ lâng vêy Ngân hàng đoọng vặ pa xoọng dzợ năc nâu kêi acu vêy pa chô têệm ngăn 200 ức đồng zập c’moo, k’rang ca coon cha học ta nih đha nâng, vêy coon k’bơch tr’bứi đoọng k’rang za nươr tr’hau bêl ca ay jeh” - Amoó A Lăng Thị Vẹt xay truih. 

Anoo Bhling Nhượng ặt vel Pr’ning cung đươi dua liêm choom đợ zên vặ chính sách đoọng xăl c’lâng bhrợ cha. C’moo 2022, anoo vặ 50 ức đồng tơợ Ngân hàng Chính sách Xã hội Tây Giang đoọng pa câl tạp hóa lâng câl bơr p’nong a’ọc m’ma. Đươi tơợ bấc chu ting pâh lớp tập huấn, anoo ơy năl cơnh băn đoọng tệêm ngăn, pa ghit cha groong pr’luh, pa sạch c’rọol. Tơợ bơr p’nong a’ọc m’ma, tước nâu kêi pr’loọng đong anoo ơy k’rang băn lâh 50 p’nong.

Jưah lâng đêêc, pr’loọng đong anoo Nhượng dzơ băn k’ha riêng p’nong a tưch a đha, câl máy xát ha roo, pa câl tạp hóa. Zập c’moo, zập tơợ pa chô đoọng ha pr’loọng anoo k’nặ 100 ức đồng.“Acu vặ zên Ngân hàng Chính sách Xã hội Tây Giang đoọng k’rong pa câl hàng tạp hóa lâng b’băn. Đong zi căh vêy bấc k’tiếc bhrợ cha, Nhà nước cung căh đoọng tal prươh ha rêê t’mêê. Tu cơnh đêêc năc xăl c’lâng bhrợ cha. Cơnh lâng bh’rợ bhrợ cha âng đong zi xoọc đâu năc lêy cung tệêm ngăn lâh lalăm. Cr’chăl tước đau, a cu cung kiêng bhrợ t’bhưah, pa dưr c’lâng bhrợ cha đoọng tr’mông tr’meh ting ha dưr lâh mơ dzợ”.

Vel Pr’ning vêy 160 pr’loọng, đhanuôr Cơ Tu ặt ma mông đơ bhlầng, tr’mông tr’meh âng apêê pa têệt lâng bhrợ ha rêê ha lai. Đhơ đợ pr’loọng đha rựt dzợ bấc, ha dợ pr’ặt tr’mông âng đhanuôr ting ha dưr lâh mơ đươi tơợ bấc rau chính sách âng Đảng, Nhà nước ơy k’rong bhrợ đoọng ha zr’lụ đhanuôr acoon coh lâng da ding ca coong. Pa bhlầng, đợ zên vặ chính sách t’đui đoọng nâu ơy zooi đhanuôr r’dợ xăl cơnh cr’noọ pr’chăp, cơnh bhrợ têng. Đhanuôr ơy pân vặ zên đoọng k’rong b’băn, ch’choh, tr’câl tr’bhlêy.

Anoo Bhling Phát, Trưởng vel Pr’ning đoọng năl, coh vel vêy 128 cha năc bơơn Phòng Giao dịch Ngân hàng Chính sách Xã hội Tây Giang đoọng vặ zên t’đui đoọng, đoọng apêê xăl bh’rợ bhrợ cha lâng pazêng đợ zên vặ nắc 9 tỷ đồng. Đoọng zên vặ vêy pa dưr bh’nơơn dal, chính quyền vel lâng apêê hội, đoàn thể, Tổ k’bơch lâng vặ zên ta luôn xiêr tước zập pr’loọng đoọng cha mêệt, pa choom đhanuôr đươi dua zên crêê cơnh. Đươi cơnh đêêc, bh’rợ pa xiêr đha rựt đhị vel Pr’ning ta luôn bơơn bh’nơơn dal, đợ pr’loọng đha rựt xiêr ting c’moo.

“Lâh mơ k’rong bhrợ âng nhà nước, zập tơợ zên vặ chính sách lâng lãi suất t’đui đoọng ha đhanuôr acoon coh, pr’loọng đha rựt, đăn đha rựt, đha đhâm c’mor xăl bh’rợ tr’nêng… ơy t’vaih pr’đơợ đoọng ha đhanuôr k’rong bhrợ cha liêm choom. Đươi tơợ đêêc, bh’rợ pa xiêr đha rựt đhị vel bơơn ta bhrợ liêm choom, xiêr ting c’moo. C’moo 2024, vel dzợ 71 pr’loọng đha rựt, tước x’rịa c’moo 2025 xiêr dzợ 51 pr’loọng. C’moo 2026, vel pa zay paxiêr 10 pr’loọng đha rựt, dzợ mơ 41 pr’loọng” - Anoo Bhling Phát đoong năl. 

Ting cơnh Phòng Giao dịch Ngân hàng Chính sách Xã hội Tây Giang, pazêng đợ zên đoọng vặ tơợ zập xa nay zên vặ chính sách âng đơn vị k’đhơợng lêy bơơn k’nặ 336 tỷ đồng, zooi lâh 5.816 chu vặ. Đợ zên bơơn k’’rong ooy băn t’rị, k’roọc, a’ọc, pa dưr ha rêê đhuôch, choh tơơm za nươu, tr’câl tr’bhlêy lâng bấc cr’noọ bh’rợ vêy pa chô bh’nơơn lơơng. T’cooh Vũ Định, Giám đốc Phòng Giao dịch Ngân hàng Chính sách Xã hội Tây Giang đoọng năl, cr’chăl tước đâu, đơn vị năc pa ghit bhrợ cơnh quy hoạch pa dưr pr’ặt tr’mông đhanuôr âng zập chr’val da ding ca coong, ca noong k’tiếc thành phố Đà Nẵng đoọng đâh loon zooi zên vặ liêm choom, pa dưr đợ zên vặ liêm choom cơnh đhr’năng lalua đươi dua âng đhanuôr.

“Xay bhrợ zên vặ chính sách cr’chăl hay ơy pa dưr bh’nơơn liêm choom. Tơợ cha mêệt lêy, đhanuôr zêng đươi dua zên crêê xa nay, bấc cr’noọ bh’rợ pa chô bh’nơơn, chroi k’rong pa xiêr đha rựt bấc bhlầng đhị vel đong. Tước đâu, đơn vị lêy ghit tơợ c’lâng xa nay pa dưr, quy hoạch âng zập chr’val đoọng pay đoọng zên vặ pa cho bh’nơơn. Cơnh đhị chr’val khu 7 năc k’rong đoọng pr’loọng choh đẳng sâm, zr’lụ trung du năc choh ba kich, ha dợ zr’lụ đăp dưp năc choh keo lâng b’băn. Zập c’moo, a zi năc lêy tơợ bh’nơơn cha mêệt lêy âng zập chr’val lâng apêê Tổ k’bơch zên lâng vặ zên đoọng đhanuôr vặ bhrợ cha” - T’cooh Vũ Định đoong năl. 

Tơợ pazêng đợ zên vặ đhơ căh bấc ha dợ crêê bêl, crêê cơnh đươi dua, đợ zên vặ chính sách ơy lâng xoọc t’vaih bhiệc bhrợ cha, t’vaih rau liêm choom đoọng ha đhanuôr Cơ Tu zr’lụ da ding ca coong Tây Giang r’dợ z’lâh đha rựt, pr’ặt tr’mông ha dưr tệêm ngăn, pa dưr ca van ca bhộ đhị đhăm k’tiếc âng vel đong đay./.

Vốn vay chính sách - động lực giảm nghèo ở Tây Giang

Những năm gần đây, nguồn vốn tín dụng chính sách đang trở thành điểm tựa quan trọng giúp đồng bào Cơ Tu ở xã miền núi Tây Giang, thành phố Đà Nẵng có thêm điều kiện đầu tư sản xuất, phát triển sinh kế, từng bước thoát nghèo bền vững. Từ những khoản vay ưu đãi được giải ngân kịp thời, nhiều hộ dân không chỉ ổn định cuộc sống mà còn mạnh dạn vươn lên làm giàu trên chính quê hương mình.

Ở nhiều bản làng vùng cao Tây Giang hôm nay, những căn nhà xây kiên cố trị giá hàng trăm triệu đồng đang dần thay thế những ngôi nhà tạm bợ. Cùng với đó là những mô hình chăn nuôi, trồng trọt, kinh doanh nhỏ mang lại nguồn thu ổn định cho bà con. Đằng sau sự đổi thay ấy là hiệu quả thiết thực từ nguồn vốn tín dụng chính sách được đầu tư đúng đối tượng, đúng nhu cầu sản xuất.

Căn nhà mới khang trang trị giá hơn 500 triệu đồng của gia đình chị A Lăng Thị Vẹt, ở thôn Anonh là dẫn chứng cho việc sử dụng nguồn vốn tín dụng hiệu quả, đúng cách. Hơn 10 năm trước, gia đình chị thuộc diện khó khăn, cuộc sống chỉ trông chờ vào nương rẫy. Năm 2012, chị được địa phương hỗ trợ 1 con bò giống để phát triển kinh tế. Sau 3 năm chăm sóc, đàn bò phát triển lên 3 con. Thấy chăn nuôi hiệu quả, chị bán bớt bò thịt xoay vòng vốn, đồng thời vay thêm gần 100 triệu đồng từ Ngân hàng Chính sách xã hội để mua thêm 5 con bò giống, đầu tư chuồng trại trên vườn đồi. Đến nay, đàn bò của gia đình luôn duy trì hơn 10 con, mỗi năm xuất bán từ 2 đến 3 con bò thịt, giá từ 15 đến 20 triệu đồng/con.

Ngoài ra, gia đình còn nuôi thêm heo, gia cầm, đầu tư máy xát lúa phục vụ bà con trong vùng. Hiện, tổng thu nhập bình quân của gia đình chị A Lăng Thị Vẹt đạt gần 200 triệu đồng mỗi năm. "Nhờ địa phương hỗ trợ bò giống với tạo điều kiện cho vay vốn ưu đãi, gia đình mình mới có điều kiện phát triển kinh tế như hôm nay. Theo tôi, muốn khấm khá thì phải tự thân vươn lên làm kinh tế mới bền vững được, chứ không thể trông vào sự hỗ trợ của Nhà nước. Mình cố gắng với ngân hàng hỗ trợ nữa, nay mình đã tự chủ nguồn thu gần 200 triệu đồng mỗi năm, chăm lo tốt cho các con ăn học, có tiền những khi ốm đau" - Chị A Lăng Thị Vẹt cho hay. 

Anh Bhling Nhượng, ở thôn Pr’ning cũng tận dụng hiệu quả nguồn vốn tín dụng chính sách để chuyển đổi sinh kế. Năm 2022, anh vay 50 triệu đồng từ Ngân hàng Chính sách xã hội Tây Giang để mở quầy tạp hóa nhỏ và đầu tư mua cặp heo giống. Áp dụng kiến thức từ các lớp tập huấn, anh phát triển chăn nuôi theo hướng an toàn, chú trọng phòng dịch, vệ sinh chuồng trại.Từ cặp heo giống ban đầu, đến nay gia đình anh duy trì tổng đàn hơn 50 con.

Cùng với đó, gia đình anh Nhượng còn nuôi hàng trăm con gia cầm, đầu tư máy xát lúa, mở rộng hoạt động kinh doanh tạp hóa. Bình quân mỗi năm, mô hình mang lại cho gia đình anh lợi nhuận gần 100 triệu đồng. "Tôi vay vốn Ngân hàng Chính sách xã hội Tây Giang để đầu tư bán hàng tạp hóa và chăn nuôi để đổi nghề. Nhà ít đất sản xuất, Nhà nước cũng đã cấm không được phá rừng làm nương rẫy rồi. Vì thế mình phải chuyển đổi cách làm ăn khác. Làm mô hình kinh tế của gia đình hiện nay, cuộc sống tốt hơn so với trước nhiều. Thời gian tới tôi cũng có ý định mở rộng, phát triển mô hình kinh tế này hơn để nâng cao đời sống gia đình".

Thôn Pr’ning có 160 hộ dân, chủ yếu là đồng bào Cơ Tu, đời sống gắn liền với làm nương rẫy. Tuy tỷ lệ hộ nghèo còn cao, nhưng đời sống bà con ngày một cải thiện nhờ các chính sách của Đảng, Nhà nước đầu tư cho vùng đồng bào DTTS và miền núi. Đặc biệt, nguồn vốn tín dụng chính sách ưu đãi giúp bà con từng bước thay đổi nếp nghĩ, cách làm, mạnh dạn vay vốn đầu tư chăn nuôi, sản xuất, kinh doanh.

Anh Bling Phát, Trưởng thôn Pr’ning cho biết, trong thôn có 128 người được Phòng Giao dịch Ngân hàng Chính sách xã hội Tây Giang giải ngân vốn vay ưu đãi để chuyển đổi nghề nghiệp, đầu tư mô hình kinh tế, mở rộng quy mô kinh doanh, sản xuất…. với tổng dư nợ hơn 9 tỷ đồng. Để nguồn vốn phát huy hiệu quả, chính quyền thôn cùng các hội, đoàn thể, Tổ tiết kiệm và vay vốn thường xuyên xuống từng hộ theo dõi, hướng dẫn bà con sử dụng vốn đúng mục đích. Nhờ vậy, công tác giảm nghèo ở thôn Pr’ning luôn đạt hiệu quả tốt, tỷ lệ hộ nghèo giảm xuống từng năm. 

"Ngoài đầu tư của nhà nước, các nguồn vốn tín dụng chính sách với lãi suất ưu đãi dành cho đồng bào dân tộc thiểu số, hộ nghèo, cận nghèo, thanh niên chuyển đổi nghề nghiệp… đã tạo động lực cho người dân mạnh dạn đầu tư sản xuất, kinh doanh hiệu quả. Nhờ vậy, công tác giảm nghèo ở thôn thực hiện rất hiệu quả, giảm qua từng năm.Năm 2024, thôn còn 71 hộ nghèo, đến cuối năm 2025 giảm xuống còn 51 hộ. Năm 2026, thôn phấn đấu giảm thêm 10 hộ nghèo, xuống còn 41 hộ" - Anh Bling Phát cho biết. 

Theo Phòng Giao dịch Ngân hàng Chính sách xã hội Tây Giang, tổng dư nợ các chương trình tín dụng chính sách do đơn vị quản lý đạt gần 336 tỷ đồng, hỗ trợ hơn 5.816 lượt vay vốn. Nguồn vốn được đầu tư vào chăn nuôi trâu bò, heo, phát triển lâm nghiệp, trồng cây dược liệu, buôn bán nhỏ và nhiều mô hình sinh kế hiệu quả khác. Ông Vũ Định, Giám đốc Phòng Giao dịch Ngân hàng Chính sách xã hội Tây Giang cho biết, thời gian tới, đơn vị tiếp tục bám sát quy hoạch phát triển kinh tế của từng xã vùng cao, biên giới thành phố Đà Nẵng để kịp thời hỗ trợ vốn vay hiệu quả, nâng mức vay phù hợp với nhu cầu thực tế của người dân.

"Triển khai chính sách tín dụng thời gian qua đã phát huy hiệu quả rất tốt. Qua rà soát, bà con đều sử dụng vốn đúng mục đích, nhiều mô hình cho hiệu quả, góp phần thực hiện công tác giảm nghèo rất lớn tại địa phương. Tới đây, đơn vị tiếp tục bám vào định hướng phát triển, quy hoạch của các xã để giải ngân các chương trình tín dụng cho hiệu quả. Như tại xã khu 7 thì tập trung đầu tư cho các hộ trồng đẳng sâm, vùng trung du đầu tư trồng ba kích, còn vùng phía dưới tập trung trồng keo và chăn nuôi. Hằng năm, chúng tôi dựa vào kết quả điều tra của các xã và các Tổ Tiết kiệm và vay vốn để giải quyết vốn giúp bà con phát triển kinh tế hiệu quả" - Ông Vũ Định cho biết. 

Từ những khoản vay không lớn nhưng đúng lúc, đúng nhu cầu, nguồn vốn tín dụng chính sách đã và đang tạo sinh kế, tạo niềm tin và tạo động lực để đồng bào Cơ Tu vùng cao Tây Giang từng bước thoát nghèo, vươn lên ổn định cuộc sống, làm giàu trên chính quê hương mình./.