Điện Biên Phuv-zos qơư cxơưz jos hâur ntu tir ntâuk zênhx tros châuz txos ntu huôv tsar yiêz

          Hli 5- zos luz hli mak thâuv thav txos, txơưv lênhx tưs cux ndo njôngr txos ntu lix xưv thâuv co thiêz lok six txưv haox. Sâuv têz qơưk Điện Biên Phuv, 72 shôngk tov ntêx, iz jiês tsav txênhz uô hlôngr yiêz tas nro lix xưv mênhx cxưx, krêz tơưv iz ntu cơưx mênhv Việt Nam yiêz. Lơưr bộ dội lâuk Điện Biên Phuv Phạm Đức Cư, kuz lênhx nênhs paz hâux lưv hâur tiểu đoàn 394, Trung đoàn 367 pháo cao xạ, jiês ntâuk zênhx ĐBP tsi zos chêx cuk iz jiês tsav txênhz mak tsênhv zos kror tso pov đas jos côngv siêz tas nro mênhx cxưx. Hâur ntu txov nhêv li co, thax tsav qơư tox siêz, txov nhêv cxuô zav taz sik bộ đội thiêz tsôngv px cux sir tas đas jos trox nya chiê ntâuk zênhx tros châuz:“Pêz uô ntêx thâuv zuôr muk ntâuk tsav mak puôr lênhx sâu ntơưr heik tơưv siêz sir jos xa trâu Đảng, trâu TƯ, trâu Hloz Hôx. Đeiv ntơưr co muôx têx lênhx zôngv ciês zuk li nyar chiê sâu, tso pov zuk li siêz truôx bo, tsi nyei khưr, tsi nyei tuôs, zuôr sir tas đas jos trox nya chiê tir ntâuk tros châuz”.

          Têx đeiv ntơưr sâu txix têx lênhx bộ đội li nyar tsi taz tso pov lơưr li siêz sir jos mak tsênhv zos têx tsênhv tsênhz tso pov iz tsưr ziv uô nênhx jông reik đros đreiv đros thiêz mênhx cxưx li luz nênhx. Txix têx co, đas jos niêv côngv siêz tas nro mênhx cxưx tưz tâu phuôx huiz siêz tiv zix…Nhiv no, chinhz yênhx co tsênh tror tâu uô đêz đar txix chinhz yênhx txos huôx tôngv thâuv tsôngv px tuôx txos têz qơưk lix xưv no. Zơưv Shôngx Văn Toán, tsôngv kruô tuôx txix tỉnh Lào Cai pheiz kênh:“Pêz jênhv pov tsênhz thiêz thâuv tưs hâur siêz cux uô tsâus lok six ntâu txos têx chiến sĩ thâuv ntêx tưz sir tas đas jos trox nya viv tsôngv lax px, viv têz qơưk. Txix co pêz zuôr tror kruôz kriê tuz nhuôk tov kaz no zuôr tiêv tiêv ndo txos têx chiến sĩ thâuv ntêx li têx côngz lox, tror gôngr côngv đas jos viv hôx fênhx, cxiv tsa têz qơưk ziv hnuz ziv bluô nux vav mênhx”.

          Đhâu 72 shông, txix thax tsav qơư muôx ntu trâus tsuôv tav ruôr hiêv hnhar, ĐB nhiv no tưz muox têx hlôngr yiêz jông: kinh têr tsi so huôv tsar, shông 2025 njuôs xav tax muôx nhos 8,7%; phênh sâu fênhx pheiz lênhx nênhs tax 50 tsov đeiv ntâu iz shông; chor ziv chuôz zis pluôk txu grês ntâu; nhiv no tsuôk yuôr muôx nhos 17%...

          Tiv zix, têx trâur nuv tsiv uô yiêz, ntâu tsưr ziv huôv tsar uô nox jông tsênhv jux jus uô hlôngr yiêz tsôngv px li siêz xar, tsưr ziv huôv tsar uô nox. Pir li Zơưv Nguyễn Văn Thuỳ chuôz zis nhoz khối 4, xã Mường Ảng, tỉnh Điện Biên, txix chính quyênx tiv phaz li paz txưv, đros siêz sir jos hla đhâu cêr pluôk, zơưv chuôz zis tưz truôx siêz hlôngr zuôr xar 1 hecta ar chos txir lưs jôngr tsi jông hlôngr chos txir thênhx caz tsơưr lươngv siêz, chox lok phênhv sâu 100 tsov đeiv ntâu iz shông:“3-4 shông lok no, cur pâuz tâu tiêk têx tsoz chos tưs chos tsi jông mak tsuv hlôngr chos tsoz chos txơưr muôx tsơưr lươngv đuô. Pir li chos txir lưs jôngr tsi jông mak cur hlôngr chos txir thênhx caz muôx tsiv grê siêz đuô. Cur vax txir thênhx caz thâuv tưs cux sâu tâu tsơưr lươngv jông thiêz txir lok six kaz”.

          Đros cxênhx hluôk nênhs Điện Biên nhiv no, chinhz yênhx ĐBP tsênhv tror zos iz kror tsi taz zos txưv haox, mak tsênhv seiz njôngr chiê muôx têx huôx tôngv tsênhv tsênhz. Hâur tsêr cơưv ntơưr, đros yênhx lênhx nênhs li xeir tsov, chinhz yênhx co tưz yênhx đas jos chiê lơưr sir jos đuô cơưv ntơưr. Shux xênhz Nguyễn Việt Dũng, cơưv tsêr cơưv cxênhx 2 thiêz cxênhx 3 Lương Thế Vinh, phường ĐBP, tỉnh Điện Biên puz pâuz:“Thâuv muk cơưv ntơưr, cưk kriê cux kriê lok six ntâu lok têx bộ đội lâuk thâuv ntêx li chinhz yênhx, lok cêr niêv côngz siêz hâur jiês tsav txênhz ĐBP chiê por vêv têz qơưk Điện Biên tâu jông li hnuz no. Viv li hâur zuk li têx huôx tôngv mak cur seiz chinhz yênhx co zos kror paz cur sir jos đuô cơưv ntơưr thiêz hla đhâu cxuô phêv liv hâur luz nênhx”.

          Txix qơư tsav txênhz shông 1954 txos têx đras liêx, côngz tsinhx, lớp cơưv hâur têx hnuz no, chinhz yênhx ĐBP tsênhv pov njôngr hâur luz nênhx niêx hnuz. Co zos chinhz yênhx sik côngv siêz, zos siêz xar njôngr sir jos huôv tsar. Thiêz hâur ntu têz qơưk huôv tsar, cxuô lênhx nênhs nhoz Điện Biên nhiv no txix zuk li chinhz yênhx, txơưx jênhv tsênhv tror sir jos txix têx tsưr ziv uô yiêz, siêz xar tơưv yiêz, yênhx trus chox Điện Biên uôv tsar lơưr saz kinh têr hur, hlôngr yiêz thiêz truôx tul, yênhx tsênhv qơư ju lix hâur thax tsav thiêz sir jos ndê txos chor tỉnh bluô nux nhoz thax tsav tox siêz faz Bắc li Nghị quyết đại họi đảng bộ tỉnh jiês tiv 15, six cxiv 2025-2030 tưz tso tơưv./.

                                                                                                               Vũ Lợi-Txâur Vax cxeik nhênhv

Cêr yuôv Cò Nòi zos qơư tir ntâuk tros châuz thiêz zos qơư yax kriê cxênhx hluôk pâuz txos chor lâuk đrav ntêx têx tsưr ziv, đas jos cxiv kho têz qơưk

Hâur ntu tir ntâuk tros châuz thâuv ntêx, tros châuz Pháp xav tinhv ntu cêr yuôv Cò Nòi zos qơư zov chênhr chiê thâux xa têx triêv fov, muôk txưr, zav nox txix tiêx đras tuôx trâu Điện Biên. Chor tuz tros châuz Pháp nhoz Đông Dương tưz tâu choz hâux lưv, txơưv li chas cux tsuv tir  thêir, txiêr cov tâu Việt Minh têx cêr cxơưz paz tuôx trâu qơư tsav tros đhâu ntu cêr co. Txix hâur shôngk shông 1954 tax txos trâu thâuv suôx câuv tir ntâuk tsav Điện Biên Phủ, hnuz tưs ntu cêr yuôv Cò Nòi cux trâus tros châuz tso bôngk, triêv fov, muôk txưr ntâuk tuô Iz hnuz, tros châuz ntâuk tuô yênhx châuv jiês, ar, poz jêz kror cxiê qơư tơưs njôngs tas, nqo niêz, uô ntu cêr yuôv ntơư yênhx iz hâur têx qơư cuz nxor yax thâuv ntu co. Têx lênhx nênhs tưz muôx jiês muk đhâu ntu cêr cuz nxor heik sâuv thâuv ntêx cêr ndo njôngr, chor fôngx zưs, têx tuz lênhv li đuôz shav tir thêir tros châuz, tsưx phưv truôx tuk trâu chor yêz, lênhx nênhs thâux xa hax huv, zav nox, triêv fov, muôk txưr tuôx paz qơư tir ntâuk tsav nhoz Điện Biên Phủ tâu tas siv nênhx ntơưv ntu cêr no cux tsênhv nhoz đreiv hâur đruôz siêz tsi plox. Pos Nguyễn Thị Nụ, tuz lênhv uô ntêx nyuôs thâuv ntu tir ntâuk tros shông co tror ndo đuô:“Thâuv ntu co, tros châuz Pháp ntâuk tuô lok six hênhr cơưk, iz hnuz lơưr tso yênhx puô tênhr bôngk, cêr muk lol lok six phiv liv viv li tsuv krêz uô têx cêr lus muk đhâu; tsuv hu zâuv tas nro tsôngv pêx xênhv đros thâux xa zav nox, muôk txưr, triêv fov uz no; tsi pâuz pêk tsơưs lênhx nênhs tưz tâu tas siv nênhx ntơưv no, chênhr viv li pêz ziv sik thôngx siêz, siz chos sir jos hla đhâu cêr txov chiê tir ntâuk zênhx tros châuz Điện Biên Phủ”.

70 ntâu shông đhâu, cêr yuôv Cò Nòi nhiv no tưz hlôngr yiêz lok six ntâu. Shông 2000, tỉnh Sơn La tưz yưv pênhr cxiv tsa qơư Di  tích ndo txiêx njis chor hluôk nênhs uô ntêx nyuôs thâuv ntêx tir ntâuk tros châuz tâu tas siv nênhx ntơưv co. Shông 2004, di tích tâu côngk nhav zos di tích cấp têz qơưk. Txos hli 7/2021, Qơư ndo txiêx njis têx tuz lênhv, hluôk nênhs tâu tas siv nênhx ntu I tror tâu uô tiêr, paz uô tiêr tâu cxix cxuô qơư ndo txiêx njis thiêz choz kriê cxênhx hluôk cêr nhiêv têz qơưk. Niêv lâul Lã Thị Thanh Hường, nhoz tiểu khu 1, xã Mai Sơn jông siêz heik:“Têx hnuz hli 5 lịch sử no, cur tuôx no hlơưr shaz, tso pax hơưv chiê ndo txiêx njis chor tuz lênhv, lênhx nênhs tâu tas siv nênhx viv tsưx phưv têz qơưk côngz đas jos lox. Đros thiêz pêz cxênhx hluôk, zuôr sir jos uô ntâu hâux lưv jông đuô chiê cxơưz têz qơưk ziv hnuz ziv huôv tsar, vav mênhx đuô”.

Tsi tiêk zos qơư ndo txiêx njis, qơư di tích lịch sử cêr yuôv Cò Nòi tsênhv yênhx qơư jông choz kriê cêr nhiêv têz qơưk trâu cxênhx hluôk, têx tuz nhuôs. Txix ciês hâur shôngk shông 2026 txos nhiv no, thax tsav qơư co tưz txeik tok iz cxênhz ntâu lênhx kruô tuôx ndis shuôs uô si, nriêr pâuz thiêz nhênhz chơưv lịch sử. Niêv lâul Cao Huyền Trang, uô hâux lưv tơư kriê tsôngv kruô ndis seiz Qơư di tích lịch sử cêr yuôv Cò Nòi heik jông siêz, shir phaz lus li no:“Bax tok chiv nhênhv 72 shông tir ntâuk zênhx tros châuz Điện Biên Phủ, cur lok six jông siêz, shir phaz, ntơư zos jông siêz thiêz uô tsâus ntâu txos chor tuz lênhv, cxênhx hluôk uô ntêx nyuôs thâuv ntu tir ntâuk tros châuz. Cur thâuv tưs tưz sir jos cơưv shâuv cêr uô nênhx jông, piêr kriê têx phiv liv, cêr txov thâuv ntêx chor lâul tir ntâuk tros châuz, tsưx phưv têz qơưk, lar heik zos tiz jông kriê sơưr đơưk pâuz txos chor lâul têx phiv liv li heik sâuv, chiê sơưr đơưk ndo txiêx njis txos têx tuz lênhv, hluôk nênhs thâuv ntêx côngz đas jos lox”.

Zơưv Phạm Anh Minh, Giám đốc tsênhv qơư Dịch vụ tổng hợp Mai Sơn-Taz viv seiz car Qơư di tích heik pâuz, chiê tsưx phưv tâu truôx têx jông, muôx grik li heik sâuv hâur nhiv no, taz viv xav tinhv tror uô jông luôs hâux lưv phưx vưv, sir jos yax mông, choz kriê chiê ntu cêr yuôv Cò Nòi tsênhv tsênhv yênhx qơư jông choz kriê cxênhx hluôk cêr nhiêv têz qơưk, paz cxơưz cxiz cxênhx hluôk nhiv no đros moz siêz, cxiv tsa, tsưx phưv têz qơưk ziv hnuz ziv huôv tsar, truôx jông:“Chiê tsưx phưv truôx di tích têx jông, muôx grik, taz viv tsi so hux jos đros cxuô luz tsêr cơưv, đoanx thêv fuô uô têx jiês tso chor tuz nhuôs, cxênhx hluôk tuôx ndis shuôs, tso iz cxiê lênhx hluôk nênhs nhoz hâur đảng ciês ntơư qơư ndo txiêx njis. Pêz cux sir jos hlôngr yiêz sôr, uô jông cxuô luôs hâux lưv yax kriê chiê cxênhx hluôk nhiv no pâuz tsênhz đuô txos chor tuz lênhv, hluôk nênhs uô ntêx nyuôs thâuv ntêx côngz đas jos tir ntâuk tros châuz, tsưx phưv têz qơưk”.

Txix qơư cuz nxor tir thêir, ntâuk tros châuz thâuv ntêx txos trâu qơư jông, zov chênhr choz kriê cxênhx hluôk cêr nhiêv têz qơưk, ntu cêr yuôv Cò Nòi tsi tiêk zos têx cêr lịch sử thâuv ntêx, tsênhv zos iz kro jông heik lol têx tuz lênhv, hluôk nênhs, tsôngv pêx xênhv Việt Nam li sir jos tir ntâuk tros châuz, tsưx phưv truôx têz qơưk. Suôv qơư co, nhiv no cux tsênhv uô trâu cxuô lênhx cxuô tus ndo njôngr chiê hâur đruôz siêz tsi plox, choz kriê cxênhx hluôk nhiv no thiêz tov kaz pâuz txos chor lâul thâuv ntêx cêr txov, phiv liv sir đas jos, trox nyar tsưx phưv têz qơưk, chiê sik đros cxiv tsa, huôv tsar truôx./.

                                                                                                                   Trấn Long-Riê Lâux cxeik, nhênhv