Kahan alŭ wăl 5 tŭ mă anăn knăl lĭng kahan yang ƀuôn jhŏng ktang
Thứ sáu, 08:00, 01/05/2026 Y-Khem Niê/ VOV Tây Nguyên Y-Khem Niê/ VOV Tây Nguyên
VOV.Êđê- Hlăm gưl bi hdơr 51 thŭn Hruê mtlaih êngiê kwar Dhŭng, hluh lir lăn čar, Anôk bruă gĭt gai kahan 5 mkŏ mjing Knăm tŭ mă anăn knăl yuôm bhăn pô jhŏng ktang lĭng kahan yang ƀuôn. Hlăm lu klei dleh dlan, hŏng ai tiê “Săn asei kơ čar kwar khăp hơiêng”, Êpul lĭng kahan krĭng 5 jhŏng hdĭp siă suôr giăm mnuih ƀuôn sang, hŏng jih jang êpul lĭng kahan, mnuih ƀuôn sang bi blah hŏng phung roh. Lŏ čuê klei kdrưh kơăm ai êwa mblah dưi Ba Tơ hlăk đưm, dŭm phung knuă druh, lĭng kahan amâo uêñ kơ klei dleh dlan huĭ hyưt, găn hjan, găn angĭn, đru kơ mnuih ƀuôn sang gang mkhư̆, msir mgaih boh jhat yan adiê ngă, klei ruă tưp, mkŏ mjing ƀuôn sang êđăp ênang.

Hrue 11/3/1945, klei kgŭ krŭ kdơ̆ng Ba Tơ tŭ jing. Hrue 12/3/1945, Kahan blah dêč Ba Tơ mâo mkŏ mjing hŏng klei ƀuăn: “Săn asei mlei kyua lăn čar”.  “Êlah pui Ba Tơ” đĭ lar leh hlăm kluôm kwar dhŭng, kahan blah dêč Vũ Hùng (ti Quảng Nam), Êpul kahan ƀuôn Diêu Trì (ti Bình Định), Êpul kahan ƀuôn Tuy Hòa (ti Phú Yên), Êpul čŏngh răng mgang mnuih mă Hòn Khói (ti Khánh Hòa) lehanăn êpul čŏng răng mgang blôk Ca-da ti Daklak... Dơ̆ng bi mkŏ mjing sơăi.

Mơ̆ng dŭm êpul mkŏ mjing anăn yơh, êpul lĭng kahan alŭ wăl 5 dưi mkŏ mjing, mâo leh hlăm pô knhuah gru jhŏng ktang, kjăp knhuang ksŭng phă anăp. Trung tướng Nguyễn Trung Thu, K’iăng khua knơ̆ng kčĕ bruă lĭng kahan yang ƀuôn Việt Nam, Khua knơ̆ng kiă kriê kahan lŭ wăl 5 lŏ bi hdơr dŭm thŭn mlan hlăm klei bi blah kdơ̆ng hŏng Mi:

“Knuă druh lĭng kahan lehanăn mnuih ƀuôn sang kahan alŭ wăl 5 sa ai bi blah kdơ̆ng hŏng Mi. Anôk bruă Đảng alŭ wăl 5 lehanăn knơ̆ng kiă kriê kahan alŭ wăl  5 mâo hdră êlan pŏk krĭng bi blah hŏng Mi. Anei jing sa hdră êlan bŏ hŏng klei thâo mĭn, djŏ guôp hŏng gưl anăn. Ti anôk mâo kahan Mi snăn tinăn mâo êpul bikdơ̆ng hŏng Mi. Drei mkŏ mjing lu êpul kwang dar, ksŭng blah hlăm kđông kahan Mi.”

Leh lăn čar mâo klei êngiê, kahan alŭ wăl 5 mbĭt hŏng kluôm Đảng, jih jang mnuih ƀuôn sang lehanăn lĭng kahan, ruh mgiah boh mơ̆ng klei biblah, mtlaih bom min, rŭ mjing lŏ lăn, ƀrư̆ ƀrư̆ bi hơĭt klei hdĭp mda mnuih ƀuôn sang. Hlăm boh klei mrâo, brŭ mơ̆ng êpul lĭng kahan jing, mprăp kơ ai tiê klei bi blah, nao hlăm klei mă bruă, duh mkra pla mjing, snăn êpul kahan alŭ wăl 5 lŏ dơ̆ng mâo leh lu boh tŭ dưn hlăm bruă mkŏ mjing êpul kahan knhăk, ƀrư̆ ƀrư̆ mđĭ klei thâo ênuk mrâo, lŏ čuê nanao knhuah gru lĭng kahan awa Hồ, mđrăp mbĭt hŏng lĭng kahan lehanăn mnuih ƀuôn sang kluôm ala hlăm bruă rŭ mdơ̆ng lehanăn răng mgang lăn čar yang ƀuôn ngă phŭn êngiê. Trung tướng Lê Ngọc Hải, Khua knơ̆ng kiă kriê kahan alŭ wăl 5 lač.

“Lĭng kahan alŭ wăl 5 amâo mâo mdei dưi đĭ kyar hălm djăp mta, čŏng hyuă kjăp hdră êlan mơ̆ng Đảng, mơ̆ng knŭk kna, mơ̆ng bruă Đảng kahan gưl dlông, mơ̆ng phŭn bruă lĭng kahan, čŏng păn kjăp boh klei bi hgŭm hŏng dŭm gưl bruă Đảng, bruă sang čư̆ êa alŭ wăl mkŏ mjing hlue ngă dŭm bruă čuăn mơ̆ng lĭng kahan răng mgang alŭ wăl. Mtrŭ mjhar jih jang mnuih ƀuôn sang mđrăm mbĭt bi răng mgang klei êđăp ênang, ƀrư̆ hrue ƀrư̆ mâo klei kjăp hĭn. Hnơ̆ng mjuăt bi hriăm, ai dưi hlăm klei bi blah, mkŏ mjing klei bhiăn kjăp hlăm lĭng kahan.”

Ti anôk mâo klei dleh dlan, ti anăn mâo lĭng kahan. Kñuă druh, lĭng kahan alŭ wăl 5 jing êpul tal êlâo nanao truh ti anôk mâo klei yan adiê ngă, alŭ wăl huĭ hyưt hĭn. Khădah klei klưh hroh lăn ti dŭm krĭng dlông Đà Nẵng, Quảng Ngãi amâo mâo dah klei êa lip lêč hlăm dŭm čar Gia Lai, Daklak, Khánh Hòa, lĭng kahan pral truh mtam, lehăan hrue mlam dŏng đru tui duah mnuih mâo klei truh. Hlăm krah anôk mâo klei angĭn êbŭ, msăt angĭn êbŭ, knuă druh, lĭng kahan krah adiê hjan, angĭn nao dŏng đru, tui duah mnuih luič, đru mnuih ƀuôn sang mdrơ̆ng hŏng angĭn êbŭ, mghaih msir boh mơ̆ng klei angĭn êbŭ, klei ruă tưp, lehanăn pral bi hơĭt klei hdĭp mda. Knuă druh, lĭng kahan dŭm boh čar ktue hang ksĭ lač kơ bruă klam, lehanăn ai tiê mơ̆ng kahan alŭ wăl 5 snei:

“Phung knuă druh lĭng kahan ktuh êyuh jih ai tiê đru leh kơ gŏ sang. Kâo ƀuh mgei ai tiê êdi, lač jăk kơ phung lĭng kahan”.

Êbeh 80 thŭn leh êgao, klei ƀuăn “săn asei mlei kyua lăn čar” mơ̆ng kahan blah dêč  Ba Tơ hlăk anăn, lŏ mjhar êlah pui yuôm bhăn, lŏ blung nanao hlăm ai tiê dŭm gưl phung knuă druh lehanăn lĭng kahan alŭ wăl 5./.

Y-Khem Niê/ VOV Tây Nguyên

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC